Het imago van de blokfluit
Na haar bloeiperiode in de barok, verdween hij zo goed als volledig uit het ernstige muziekrepertoire. Pas in het begin van de twintigste eeuw werd dit blaasinstrument herontdekt.
Dit blaasinstrument is weer helemaal terug in het hedendaagse muziekleven. Waar de blokfluit vroeger een nogal suffig karakter had is het nu veranderd in een kult instrument pur sang. In de renaissance, barok en hedendaagse klassieke muziek speelt hij nog onveranderd een belangrijke rol. Nieuw is dat steeds meer mensen dit instrument kiezen voor diverse muziekstijlen, zoals metal, folk, jazz en pop/rock.
De keuze
De meeste kinderen beginnen op een sopraan-fluit en de meeste volwassenen op een alt-fluit. Er is de keuze tussen een kunststof,of een houten met kunststof kop.
De voordelen van een kunststof blokfluit
- Een kunststof exemplaar is meteen speelklaar, omdat deze niet hoeft worden ingespeeld.
- Kunststof is in vergelijking met hout aanzienlijk goedkoper. Vanaf 10 Euro heb je al een kunststof fluit.
- Kunststof fluit is ongevoelig voor vocht.
- Een kunststof fluit gaat niet zo gauw kapot. Vooral jonge kinderen gaan vaak iets minder zorgvuldig om hun instrument. Een houten fluit kan vrij snel een beschadiging aan het blok krijgen. Zo’n beschadiging is meestal niet te repareren. Een kunststof fluit is dan een goed alternatief voor deze jonge muzikanten.
De voordelen van een houten blokfluit
- Een fluit van hout klinkt mooier doordat het een warmere en rijkere klank heeft.
- Een houten fluit biedt veel meer mogelijkheden tot het ontwikkelen van een goede embouchure (In sommige gevallen wordt een verkeerde manier van aanblazen aangeleerd).
- Een houten fluit heeft veel meer klankmogelijkheden
De voordelen van een gecombineerde hout en kunststof blokfluit
- Door de kunststof kop hoeft de fluit niet te worden ingespeeld. Hij is meteen speel
klaar.
- Dit type fluit heeft een warmere klank dan een kunststof fluit
- De kunststof kop is minder gevoelig voor beschadigingen. Na verloop van tijd is het mogelijk de kunststof kop te vervangen voor een houten kop (De bekende en gerenommeerde fabrikant Mollenhauer bied hun klanten deze mogelijkheid).
Modellen
Als je op zoek bent naar een blokfluit kun je uit veel verschillende soorten en maten kiezen; van klein naar groot en van hoog naar laag. De “familie” bestaat uit de volgende modellen:
- sopranino- of octaaf
- discant- of sopraan
- alt
- tenor
- bas
De sopranino, alt en bas blokfluit hebben over het algemeen een F als grondtoon. De sopraan en tenor hebben de C als grondtoon.
Naast bovenstaande indeling zijn de fluiten in te delen als fluit met Duitse greep en fluiten met barok greep. Over het algemeen spelen gevorderde fluitisten op een fluit met barok greep.
Blokfluit - Houtsoorten en hun klankkenmerken
Een fluit kun je krijgen in veel verschillende soorten hout. Elke houtsoort brengt zijn eigen natuurlijke klank met zich mee. We beschrijven de belangrijkste houtsoorten en hun klank.
- Esdoorn- (Ahorn) en Perenhout (Birnbaum) klinken duidelijk (de grondtoon is sterk aanwezig; weinig onder- en boventonen)
- Castello buxus (Buchsbaum) klinkt heel helder.
- Fluiten van Palissander zijn heel boventoonrijk.
- Ebbenhout en Grenadil klinken helder en warm .
- Rozenhout (Rosenholz) klinkt vol en warm. De klank van deze blokfluit zit tussen palissander en ebbenhout in.
- Fluiten van Olijfhout hebben de meest heldere klank (maar worden soms ook als ietwat hard bestempeld).
Naast de houtsoort kan de klank mede bepaald worden door een tal van factoren, waaronder de temperatuur van de fluit (en de verdeling ervan in de fluit), de ademdruk van de bespeler en de luchtdruk van de omgeving. Maar bij oudere fluiten gaan ook slecht sluitende tappen, uitgesleten gaten en de algehele conditie van de fluit (bijvoorbeeld scheuren in het hout) een rol spelen in de klank of stemming.
Inspelen van een nieuwe blokfluit
Voor een optimaal geluid is het is zeer belangrijk om je houten fluit goed in te spelen. En ook een fluit die al langere tijd niet meer bespeeld is moet opnieuw worden ingespeeld.
Het inspelen van een fluit wil zeggen dat de fluit moet wennen aan het vocht dat door het spelen in de fluit komt. Een niet goed ingespeelde fluit wordt snel “hees”. Bovendien kan de kop beschadigen.
De inspeeltijd van een nieuwe blokfluit is gedurende de eerste twee weken 5 minuten per dag. Week 3 en 4 tien minuten per dag en week 5 en 6 een kwartier per dag. Na de zesde week kunt u de speeltijd opvoeren met 10 minuten per twee weken; De fluit is ‘ingespeeld’!
Voordat je gaat spelen
De blokfluit moet niet te koud zijn als je gaat spelen. Grote temperatuurverschillen zijn voor de fluit niet goed. De fluit kan het beste geleidelijk verwarmd worden voor het spelen. Vooral in de winterperiode is verwarming nodig. Gewoon vasthouden is een goede methode. Leg hem absoluut niet bij of op de verwarming. Als je blokfluit goed is opgewarmd en nog niet helemaal zuiver dan kun je hem stemmen door de kop iets van het middendeel uit te trekken.
Na het spelen
Na het spelen kan de binnenkant van de fluit door middel van een wisser worden drooggemaakt. De kernspleet kan gewoon worden droog geblazen, waarna hij in delen los opgeborgen kan worden. Pas wanneer de onderdelen droog zijn kan deze in de etui worden opgeborgen. Een fluit van een harde houtsoort is minder gevoelig voor vocht.
Oliën en vetten
Een houten blokfluit moet minstens twee keer per jaar worden geolied. Regelmatig oliën voorkomt uitdroging van het hout. Een fluit die erg droog is klinkt veel minder helder en kan ‘vals’ klinken. Let bij het oliën op dat het blok (dat zit in het bovenste gedeelte van de kop) niet geolied wordt.
Daarnaast moet het kurk regelmatig ingevet worden met tappenvet. Dit voorkomt vastzitten en beschadiging. Mocht de kurk toch beschadigd zijn dan kan het vervangen worden door nieuw kurk.
